Sabah覺n mahmurluunu atmadan 羹zerimden,
alan kap覺n覺n iddetine f覺rlad覺m birden,
Bizim k繹y羹n dertleri de bitmez maazallah,
Yine bir eyler olmu hay覺rd覺r 襤nallah,
Y覺llar bu bedeni 癟ok yordu,
Muhtarl覺k ah ne zordu,
G繹zlerimi ovutururken a癟t覺覺m kap覺da,
Duruyordu heybetlice iki Jandarma,
Ne o ko癟lar覺m yine k覺z m覺 ka癟覺rd覺lar?
Yoksa Memedin ba覺ndan meyve mi a覺rd覺lar?
Ya bu k繹y羹n gen癟leri ne anlarlar bu iten,
Muhtar覺m ama,memnun deilim bu giditen,
Erzurumlu Jandarma d繹nerek Konyal覺ya,
Nas覺l anlatal覺m bu durumu Yahya day覺ya,
Ah ah kahpe felek, 癟ivisi 癟覺k覺k d羹nya,
Bu 癟orab覺 da ba覺m覺za 繹rd羹n ya,
Nas覺l s繹yleyip,nas覺l anlataca覺z,
Muhtar覺n y羹z羹ne nas覺l bakaca覺z,
ehitlerin birisi k繹yl羹n, dieri ise olun
Kelimeler tutuklu,y羹rek yorgun, biz yorgun,
Bizim gibi yeiller i癟inde gitmiti daa,
Kahpeler,erefsizler d羹羹rm羹ler tuzaa,
Tam on kiiymiler balar覺ndaki 癟avula,
B繹yle hain bir pusu g繹rmemiti Uluk覺la,
ehitlerin bayraa sar覺l覺 tabutlar覺n覺 g繹r羹nce,
Derinden bir of 癟ekti muhtar emice.
Yinemi Allah覺m,yinemi h羹z羹n kuca覺
Yinemi birilerinin yand覺 tututu oca覺,
Bitsin art覺k bu 癟ile bitsin art覺k,
Yetsin akan kanlar yetsin art覺k,
-Tan覺yor musun, muhtar bu kimin olu idi ?
-Aman Allah覺m bac覺 memetin ko癟 yiidi,
Muhtar覺n h覺zlanarak 癟oald覺 kalp at覺lar覺,
Komutan覺nda damla damla ak覺yordu g繹zyalar覺,
Hisseti muhtar,diz 羹st羹 癟繹kerek sar覺ld覺 yavrusuna,
Kanl覺 elbiseleriyle ehit, g羹l羹ms羹yordu babas覺na,
Bu ne tarifsiz ac覺yd覺,bu ne yaman bir iti
Teskeresine 羹癟 ay varken k覺nal覺m ehit d羹t羹,
Ar-覺 alay覺 ald覺 yakar覺lar,
Yavruuum yavrum diyen ba覺r覺lar,
Muhtar覺 susturmak nas覺l m羹mk羹n olacakt覺,
Ate d羹t羹羹 yeri yak覺yor,sadece bakacakt覺,
Evet 羹z羹lecekti muhtar, kahr olacakt覺 ama,
Evlat kendinin olunca y羹rek dayanm覺yor buna,
Bitsin art覺k bu 癟ile bitsin art覺k,
Yetsin akan kanlar yetsin art覺k,
Yine Allah覺m, yine h羹z羹n kuca覺
Yine birilerinin yand覺, tututu oca覺,
B繹yle giderse eer bitmez bu 癟ile,
Kalanlar duyars覺z, gidenlere g羹le g羹le
Susmay覺n,korkmay覺n durdurun bu atei,
Hesaplar覺 b覺rak覺n,bal癟覺kla s覺vamay覺n g羹nei.
Selam sana ey ehidim,binlerce selam sana,
Resul羹n komususun, yeter bu kelam sana,
Bir g繹n羹l kalm覺t覺,h羹z羹n girmedik,
Onada gurbeti tatt覺rd覺m art覺k!
Nede 癟abuk ge癟ti, 繹m羹r bilmedik!
O g羹zel ge癟en g羹nler,benim deiller.
*
akaklara kar yaar, olur sahipsiz,
Eller nas覺rlan覺r,yorgun bi癟imsiz!
Y羹ze vurur resim sanki isimsiz,
Dikkatlice bakt覺m, benim deiller.
*
Kim ald覺? g繹nl羹m羹,g羹listan覺na,
l羹me uygun ad覺m,epey var daha,
D羹nya benim i癟imde ben ortas覺nda.
Ge癟irdiim saatler, benim deiller
*
M羹mk羹nse durdurup! atlay覺p insem.
Zaman覺n gizeminde, tekrardan binsem!
Yeniden g繹rd羹羹m,hayali g繹rsem,
Bu karamsar bak覺lar, benim deiller.
mehmet G繹den
Orhun Yaz覺tlar覺, G繹kt羹rk 襤mparatorluunun 羹nl羹 h羹k羹mdar覺 Bilge Kaan devrinden kalma alt覺 adet yaz覺l覺 dikilitat覺r. Moolistan覺n kuzeyinde, Baykal g繹l羹n羹n羹 g羹neyinde, Orhun 覺rma覺 vadisindeki Koo Saydam g繹l羹 yak覺nlar覺ndad覺r. Bu yaz覺tlardan K繹l Tigin ve Bilge Kaan yaz覺tlar覺, Ko癟ho Tsaydam b繹lgesindeki Orhun Irma覺 civar覺nda; Bilge Tonyukuk yaz覺tlar覺 ise, K繹l Tigin ve Bilge Kaan yaz覺tlar覺ndan yakla覺k 360 km uzakta, Tola Irma覺n覺n yukar覺 yata覺ndaki Bayn Tsokto (Bayn okto) b繹lgesindedir.
Bilge Tonyukuk yaz覺tlar覺n覺n, (Orhun Irma覺 civar覺nda olmamas覺na ramen), Orhun yaz覺tlar覺yla birlikte d羹羹n羹lmesi, an覺lmas覺 K繹l Tigin ve Bilge Kaan yaz覺tlar覺 ile ayn覺 d繹neme ait olmas覺 ve ayn覺 konular覺 i癟ermesindendir. Yaz覺tlar T羹rk dili, tarihi, edebiyat覺, sanat覺, t繹resi hakk覺nda 繹nemli bilgiler vermektedirler.
T羹rk ve T羹rk癟e ad覺, ilk kez Dou G繹kt羹rkler d繹nemine ait bu yaz覺tlarda ge癟mektedir. Yaz覺tlar覺n 羹癟羹 癟ok 繹nemlidir. 襤ki tatan oluan Tonyukuk 716, K繹l Tigin (K羹ltigin) 732, Bilge Kaan 735 y覺l覺nda dikilmitir. K繹l Tigin yaz覺t覺, Bilge Kaan覺n az覺ndan yaz覺lm覺t覺r. K羹ltigin, Bilge Kaan覺n kardei, buyruk癟u ihtiyar Tonyukuk ise veziridir. An覺tlar覺n olduu yerde yaln覺zca dikilitalar deil, y羹zlerce heykel, balbal, ehir harabeleri, ta yollar, su kanallar覺, ko癟 ve kaplumbaa heykelleri, sunak talar覺 bulunmutur.
Orhun Abidelerini ilk kez 1889 y覺l覺nda Rus tarih癟i Yardintsev bulmutur. 1890淄a bir Fin heyeti, 1891淄e de bir Rus heyeti burada incelemelerde bulunmutur. Bu heyetler yaz覺lar覺 癟繹zememilerdir. Fakat 1893 y覺l覺nda Danimarkal覺 bilgin Vilhelm Thomsen, 38 harfli alfabeyi 癟繹zerek yaz覺tlar覺 okumay覺 baarm覺t覺r. Alfabenin d繹rd羹 sesli, d繹rd羹 sessiz harften oluur. Yaz覺da harfler birbirine birletirilmez, kelimeler de birbirlerinden iki nokta 羹st羹ste konularak ayr覺l覺r. Sadan sola ve yukar覺dan aa覺ya yaz覺l覺r. Orhun abidelerinde yaz覺lar yukar覺dan aa覺ya yaz覺lm覺 ve sadan sola doru istiflenmitir.
Sultan D繹rd羹nc羹 Mehmed Han zam璽n覺nda hizmet g繹ren Osmanl覺 vezir ve sadr璽zamlar覺ndan. Aslen erkezdir. Evliy璽 elebi ona B覺y覺kl覺 Mehmed Paa demektedir. Yakla覺k 1585 y覺l覺nda domutur. Nas覺l yetitii hakk覺nda klasik kaynaklarda yeterli bilgi yoktur. Sultan D繹rd羹nc羹 Murad覺n vez簾ri璽zam覺 Taban覺yass覺 Mehmed Paan覺n keth羹d璽l覺覺ndan yetierek 1637de am, 1638de Diyarbak覺r v璽liliine getirildi. 1638 y覺l覺 Badat Seferinde Diyarbak覺r Beylerbeyi s覺fat覺yla muh璽saraya kat覺ld覺. Sefer d繹n羹羹 ise Badat Beylerbeyliine t璽yin edildi (1639). Dervi Mehmed Paa, Badattaki g繹revi s覺ras覺nda 璽s璽yii temin ettii gibi harpler dolay覺s覺yla ehirde meydana gelen tahrib璽t覺 b羹y羹k 繹l癟羹de 簾m璽r etti. Zir璽at ve tic璽retin gelimesini salad覺. 1644te vezirlik p璽yesiyle Halep, 1646da Anadolu daha sonra da Silistreye t璽yin olundu. Bu esn璽da meydana 癟覺kan Girit harbi dolay覺s覺yla anakkale Boaz覺na gelen Venedik donanmas覺na kar覺, boaz覺n kara taraf覺ndan korunmas覺 g繹revini 羹stlendi. Mah璽retle yerletirdii toplar s璽yesinde b羹y羹k z璽yi璽t veren d羹man donanmas覺 ka癟mak zorunda kald覺 (1649). 1651 y覺l覺nda Anadolu Beylerbeylii zam璽n覺nda zuh羶r eden Cel璽l簾 ek覺y璽s覺na kar覺 sert tedbirler ald覺. 1652de kapd璽n-覺 dery璽 olan Mehmed Paa, Sadr璽zam Tarhuncu Ahmed Paan覺n azli 羹zerine, Sultan D繹rd羹nc羹 Mustafa Han taraf覺ndan bu g繹reve getirildi. 1654 y覺l覺nda sadr璽zaml覺k g繹revinden al覺nan Mehmed Paa, 1655 senesi Reb簾羹levvel ay覺n覺n balar覺nda vef璽t etti. 襤stanbulda emberlitata Atik Ali Paa C璽mi-i er簾fi avlusuna defnedildi.
l羹m羹nde ya覺 altm覺a yak覺nd覺. Huy olarak hal簾m ve orta derecede iktidarl覺 olup, 癟ok c繹mertti. Para kazanmak; zir璽at, tic璽ret ve im璽retle olur. derdi. Nitekim kendisi de Badat v璽lisiyken, Basra yoluyla Hindistan, 襤ran ve Halebe adamlar覺 v璽s覺tas覺yla para g繹nderip muhtelif ey璽 sat覺n alarak maiyetinin (emri alt覺nda 癟al覺anlar覺n) ihtiy璽c覺n覺 temin ettikten sonra kalan覺n覺 t羹ccara satt覺r覺r ve bundan k羹lliyetli k璽r temin ederdi. 襤ran a簾retlerinin yaylak i癟in ehrezur sahralar覺na 癟覺k覺lar覺nda onlardan ucuz fiyatla ted璽rik ettii koyunlar覺, Badatta yapt覺rd覺覺 kasap d羹kkanlar覺nda kestirip maiyetinin ihtiya癟lar覺n覺 da覺tt覺ktan sonra narhtan bir ak癟e noksan覺yla halka satt覺r覺rd覺. Ayr覺ca Badatta birka癟 yerde f覺r覺n yapt覺r覺p maiyeti olan levent, i癟olan覺 ve s璽ir kimselerden on bin kiinin ekmeini verdikten sonra, kalan覺n覺 ucuz fiyatla halka satt覺r覺rd覺. Bu h璽lleri dolay覺s覺yla Badatta, paan覺n kalabal覺k maiyeti ve muh璽f覺z askerden dolay覺 i璽e s覺k覺nt覺s覺 olmaz ve halk da bundan istif璽de ederdi. Bu sebeple pek 癟ok sevilip say覺l覺rd覺.
On alt覺-on yedinci y羹zy覺lda yetimi Osmanl覺 璽ir ve devlet adam覺. Bosna b繹lgesine bal覺 Mostar ehrinde 1560da dodu. 襤kinci Selim devrinde daha 癟ocuk yata iken Enderun Mektebine al覺narak, 襤brahim Paa saray覺nda y覺llarca tahsil ve terbiye g繹rd羹. Sultan 癟羹nc羹 Murad H璽n zaman覺nda saray-覺 璽mireye ge癟ti ve doanc覺l覺k hizmetinde bulundu. Gayretli 癟al覺malar覺 neticesinde sult璽n覺n yak覺n dostlar覺 aras覺na girdi. Yine sult璽n覺n emri ile 襤ran 璽iri Benn璽n簾nin Seh璽n璽me adl覺 eserini manz羶m olarak T羹rk癟eye terc羹me ederek Mur璽dn璽me ad覺yla p璽di璽ha takdim etti. P璽di璽h覺n iltif璽t覺na kavuarak Doanc覺lar Keth羹d璽s覺 t璽yin olundu.
Sultan 癟羹nc羹 Murad Han覺n vef璽t覺na kadar sarayda kalan ve ayn覺 zamanda onun Kap覺 Keth羹d璽l覺覺n覺 yapan Dervi Paa, Sultan 癟羹nc羹 Mehmedin c羹l羶suyla birlikte (1595) saray d覺覺ndaki hizmetlere g繹nderildi. Rumeli seferlerine kat覺ld覺ktan sonra g繹sterdii baar覺lar sebebiyle Bosna Beylerbeyliine getirildi. Bu hizmetteyken 襤stolni Belgrat覺n muh璽fazas覺yla g繹revlendirildi. Ayn覺 y覺l覺n sonunda bu g繹revden ayr覺lan Dervi Paa, Osmanl覺-Avusturya harplerinin en buhranl覺 d繹neminde d羹man eline ge癟en Peteye geldi. Serd璽r Lala Mehmed Paan覺n ba覺nda bulunduu orduda b羹y羹k baar覺lar g繹sterdi. D羹man ordusuna fevkal璽de kay覺plar verdirildiyse de, 羹st羹n kuvvetler kar覺s覺nda ordumuz da b羹y羹k z璽yi璽t verdi. On be bin kiiden ancak bir ka癟 y羹z Osmanl覺 ceng璽veri sa kalabildi. Dervi Paa da bu muh璽rebede ehid oldu (1603). Vef璽t覺nda, tahminen 43 yalar覺nda bulunuyordu.
Dervi Paa ayn覺 zamanda, 癟a覺n覺n tan覺nm覺 璽irlerinden biridir. Eserlerinin ba覺nda s璽de ve ak覺c覺 bir 羹sl羶ba s璽hip olan Muradn璽mesi gelmektedir. Bu eserde mesnev簾 tarz覺n覺 kullanm覺 olup, h璽diseleri anlat覺覺 fevkal璽de g羹zeldir
Tuna Y覺lmaz iirleri
T羹rkiye
turkiye benim anamd覺r.
t羹rkiyemdir, y覺lmaz ruhum
kan覺md覺r , t羹rkiyem
t羹rkiyeyi kim semez.
alamaz t羹rkiye can覺md覺r,
annem benim g羹zel anam
vatan ruhudur,
g繹zyalar覺m bilmez,
Muzaffer nler iirleri
ehit Annesi
EH襤T ANNES襤
G繹z羹nde d繹k羹len her damla ya z羹mr羹t olsa.
Benim anneciim yanaklar覺nda s羹z羹len
Her damla ya p覺rlanta olsa
Yine alatmam sizleri anneciim.
Alama anneciim sil g繹z yalar覺n覺
D羹k羹lesin z羹mr羹tler p覺rlantalar.
Benim efkatli anneciim.
Cennetin bir g羹l羹 anneciim.
G羹z ya覺n cennetin s羹mb羹l羹.
Benim bir tane anneciim.
Bu g羹n olun ehit oldu
Alama benim anneciim.
elik y羹rekli T羹rk羹n anesi
Alama benim anneciim.
Cennetin kap覺s覺 a癟覺kt覺r size anneciim.
Cennet annelerin ayaklar覺 alt覺ndad覺r…
ehitler annelerin y羹rinde yaar her zaman…
t羹rk bayra覺na ehit kan覺 ile selam durur…
Ekrem ama iirleri
Sakarya’n覺n Kenar覺
Nereydi oras覺? Hani Yunusun mezar覺 varm覺,
Eri odun bile g繹rmeyen Tapduk, orda yaarm覺.
Hani Necip Faz覺l oran覺n haliyle anlatm覺t覺.
stada ilham veren bir t覺rman覺 ve bir ak覺t覺.
Sakarya bir 覺rmak! Beynimi t覺rmalayan bir iir,
Seninle y覺kanan bedenim, bir daha tutar m覺 kir?
Sakaryay覺 ar覺yorum, yeniden balayaca覺m,
Tertemiz olsun, az覺m dilim, elim kolum, aya覺m.
Sakaryay覺 ar覺yorum, g羹nah覺m覺 eritecek,
Huzurda bana, Ben o 覺rmaktan ge癟tim dedirtecek.
Alt taraf覺 bir damlac覺k say, koskoca bir deryadan.
Su i癟mek isterim, ayaa kalkm覺 O Sakaryadan…
Necip Faz覺l K覺sak羹rek iirleri
Sakarya T羹rk羹s羹
襤nsan bu, su misali, k覺vr覺m k覺vr覺m akar ya;
Bir yanda akan benim, 繹b羹r yanda Sakarya.
Su iner yokulardan, hep basamak basamak;
Benimse al覺n yaz覺m, yokularda susamak.
Her ey akar, su, tarih, y覺ld覺z, insan ve fikir
Oluklar 癟ift; birinden nur akar, birinden kir.
Ak覺ta demetlenmi, b羹y羹k, k羹癟羹k, kainat;
u 癟覺kan buluta bak, bu inen suya inat!
Fakat Sakarya baka, yoku mu 癟覺k覺yor ne,
Kurundan bir y羹k binmi, k繹p羹kten g繹vdesine;
atl覺yor, y覺rt覺n覺yor yokuu s繹kmek i癟in.
Hey Sakarya, kim demi suya vurulmaz per癟in?
Rabbim isterse, sular b羹kl羹m b羹kl羹m burulur,
S覺rt覺na Sakarya’n覺n, T羹rk tarihi vurulur.
Eyvah, eyvah, Sakaryam, sana m覺 d羹t羹 bu y羹k?
Bu dava hor, bu dava 繹ks羹z, bu dava b羹y羹k!..
Ne a覺r imtihand覺r, ba覺ndaki, Sakarya!
Binbir bal覺 kartal覺 nas覺l ta覺r kanarya?
襤nsand覺r san覺yordum mukaddes y羹ke hamal;
Hamall覺k ki, sonunda, ne r羹tbe var, ne de mal.
Yaln覺z ac覺 bir lokma, zehirle pimi atan;
Ve ayr覺l覺k, anneden, vatandan, arkadatan;
imdi d繹v羹n Sakarya, d繹v羹nmek vakti bu an;
Kehkeanlara ka癟m覺 eski g羹neleri an!
Hani Yunus Emre ki, k覺y覺nda geziyordu;
Hani ard覺na 癟il 癟il kubbeler serpen ordu?
Nerede kardelerin, c繹mert Nil, yeil Tuna;
Giden anl覺 ak覺nc覺, ne g羹n d繹ner yurduna?
Mermerlerin nabz覺nda hala 癟arpar m覺 tekbir?
Bulur mu deli r羹zgar o seday覺: Allah bir!
B羹t羹n bunlar sendedir, bu girift bilmeceler;
Sakarya, kandillere katran d繹kt羹 geceler.
Vicdan azab覺na e, kayna kayna Sakarya,
z yurdunda garipsin, 繹z vatan覺nda parya!
襤nsan 羹癟 be damla kan, 覺rmak 羹癟 be damla su;
Bir hayata 癟att覺k ki, hayata kurmu pusu.
Geldi 繹l羹ml羹 yalan, gitti 繹l羹ms羹z ger癟ek;
Siz, hayat s羹ren leler, sizi kim diriltecek?
Kafda覺n覺 assalar, belki 癟eker de bir k覺l!
Bu ifritten sualin, k覺l覺n覺 癟ekmez ak覺l!
Sakarya, saf 癟ocuu, masum Anadolu’nun,
Divanesi ikimiz kald覺k Allah yolunun!
Sen ve ben, g繹zya覺yla 覺slanm覺 hamurdan覺z;
Rengimize baks覺nlar, kandan ve 癟amurdan覺z!
Akrebin k覺skac覺nda yourmu bizi kader;
Ald覺rma, b繹yle gelmi, bu d羹nya b繹yle gider!
Bana kefendir yatak, sana tabuttur havuz;
Sen k覺vr覺l, ben gideyim, son Peygamber k覺lavuz!
Yol onun, varl覺k onun, gerisi hep angarya;
Y羹z羹st羹 癟ok s羹r羹nd羹n, ayaa kalk, Sakarya!..
襤zzet Ulvi iirleri
Sakarya
Ey Sakarya, anl覺 覺rmak
Sana kefen pembe afak;
Cokun sular, k覺z覺l g羹ller
ehitleri bize s繹yler
Hep solar覺z senden uzak
Ey Sakarya anl覺 覺rmak!
Ey Sakarya, anl覺 覺rmak
Kevser gibi 癟alay覺p ak!
Ey k覺rlang覺癟 u癟ar isen
ehitlere selam bizden
De ki d羹man yurttan 覺rak
Ey Sakarya, anl覺 覺rmak!
| Pts | Sal | ar | Per | Cum | Cts | Paz |
|---|---|---|---|---|---|---|
| « Mar | ||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | ||
