Eyefinity nedir ?

Amd firmasının hd5000 ve HD6000 serisi ekran kartlarında kullanılabilen coklu monitor teknolojisidir.
En az 2 en cok 24 monitor desteklemektedir.Bu teknolojinin gunumuz coklu monitor kullanımından farkı nedir diye sorabilirsiniz.
Eyefinity teknolojisinin farkı coklu monitorlerimizi bir grup halinde birlestirerek aslında tek monitormus gibi davranmasını saglamaktadır.
Guncel coklu monitor kurulumlarında masaustumuzu genisletirken oyunlarda yada programlarda tek ekranı aktif olarak kullanabilmekteydik.
Eyefinity yapısında coklu monitorler tek monitor olarak algılandıgı için oyun ve programlarda da butun monitorlerimizi kullanabilmekteyiz.
Gereksinimler nedir ?

Eyefinity teknolijisini kullanabilmek için gerekli altyapı sartları sunlardır

Windows Vista/7 işletim sistemi
HD5000 /6000 serisi ekran kartı(ları)
En az 2 en cok 24 monitor
Guncel Guclu bir sistem
Nasıl kurulur ?

Oncelikle elimizdeki ekran kartı bu teknolojiye uyumlu mu onu kontrol ediyouz.Benim bildigim bu eyefinityi destekleyen kartlar sunlar

5770 Eyefinity Edition – 5830 -5850 – 5870 – 5970 – 6850 – 6870 – 6950 -6970 – 6990 farklı firmaların alternatif cozumleri olabilir.
Monitorlerimiz nasıl olmalı?

Bu konuda aslında cok abartılacak bir durum degil suan piyasadaki bir cok monitorde display port girisi yok hatta bir cogunda dvi da yok.
Peki nasıl eyefinity kuracagız.Cevap cok basit en eski baglantı birimi olan vga dan yararlanabilirsiniz.
Burada onemli olan nokta eski monitolerimizle yeni alacagımıız monitorlerin boyut ve cozunurluk farkları.
Eyefinty teknolojisi okadar esnek bir teknolojiki farklı ebat ve cozunurluklerdeki monitorlerimizi kullanabiliyoruz.
Yani illaki aynı monitoreden almamıza gerek yok.Bu tabikide gorsel acıdan guzel gorunmeyebilir ama işlevini yerine getirecektir.
Ornek olarak elinizde bir 19″ 4:3 oranında monitor varsa yanına alacagınız 2 tane 20″ -22″ monitor ile kombine yapabilirsiniz.Ortada 19″ kenarda 20″ lik monitorler yada tam tersi ortada 20″ kenarlarda 2 adet 19″ olabilir.
Daha farklı combinasyonlar yapmak mumkun internette arastırırken gordugum resimlerde 15″+19″+20″ve 42″ lcd tv ile kurulmus kombinasyonlar gordum.
Tabiki bu kurulumlar oyunu oynerken sıkıntı cıkartacaktır boluk porcuk ekranlar dikkat dagıtacaktır.Fakat burda onemle belirtmek istedigim bir nokta var bu teknoloji sadece oyun için tasarlanmamıs ister broker ister grafiker olun bu teknoloji isinize cok cok yarayacak.Farklı ebatlardaki monitorler kullanan kisilerin cozunurlukleri nasıl olacak peki ?
Bu noktada sitemdeki ornegin 19″ monitorumuz 1280×1204 conurluk destekliyor sag ve soldaki 20″ monitorlerimizde 1680×1050 olsun burada grup olusturulurken cozunurlukleri buyuk olan monitorler cozunurlugu dusuk olan monitore ayak uyduruyor ve kendi cozunurluk gamındaki calısabilecegi en alt dogal cozunurlukte calısıyor.
yani kacaba 19″ monitorumuz 1280×1024 iken diger monitorlerimiz 1680×1024 yada daha farklı bir conurleukte kendini sisteme adapte ediyor.
Gordugum videolarda farklı monitorler arasında sorun teskil edecek bir fark olmadıgını soylebilirim.(Monitor boyları cok kucuk ve cok buyuk olmadıgı surece)
Kurulum

Evet elimizde yukarıda saymıs oldugumuz ekipmanlar mevcut peki nasıl kuracagız.Simdi kurulumun puf noktalarına bakalım.

Eger 2 monitorumuz var ise bunları DVI veya VGA uzerinden baglayarak kurulum yapılabilir.

Eger 3 monitorumuz var ise bunları 2 tanesi dvi uzerinden bir taneside display port uzerinden baglamamız gerekmektedir.
hemen sunu sorabailirsiniz kartımda 2 dvi 1 hdmi ve display port var neden 2 dvi ve 1 hdmi kullanamıyorum.
Ekran kartları uzerindeki hdmi portları aslında bir dvi portudur yani kartınız uzerinde 2 dvi 1 hdmi 1display port var ise hdmi kullandıgınız zaman bir dvi girisiniz iptal olur.
(Eyefinity destekli ekran kartları için gecerlidir)Bu nedenle kullanamazsınız sadece alternatif olur 1 dvi + 1hdmi + 1 display portta kullanabilirsiniz.
Display port nasıl cevirilir ?

Display portu cevirmek için aparatlar mevcut fakat bunların hepsi eyefinity için tasarlanmıs degil.
Peki bunlar nedir? Aktif display port cevirici yada pasif display port cevirici olarak 2 cesidi vardır. Arasındaki fark nedir.
Aslında cok onceden beridir display port kullanılıyor cıkıs arabirimi olarak maclerde ve hpnin bazı cihazlarında var.
Buyuzden bu porttan cıkıs almak isteyen kullanıcılar pasif donustucu kullanarak ellerindeki bir monitore bir tv ye goruntu aktarabiliyorlardı.
Mac kullanıcıları display porttan VGA+DVI+HDMI cevirip ellerindeki monitorleri kullanabiliyorlardı.
Bu pasif ceviriciler eyefinity için kullanılamıyorlar eyefinity kuracaklar için aktif donusturucu kullanması sart.
Suan gittigidiyor, sahibinden….. gibi sitelerde display port donusturuculer satılmakta fiyatları 10TL ile 60 TL arasında degismekte fakat bunlar pasif donusturuculer yani sadece bir ekrana goruntu verecekler için gecerli.
Acıklamasında aktif yazmadıgı surece bu tarz urunlerden kacının asagıda ornekler var sekillerine aldanmayın aynı urunun aktif veya pasif olanı mevcut.
Yanlıs bir kanında aktif dvi donusturuculerin yanında usb girisininde oldugu. Onceden boyledi ama artık sadece kablo sekilde usbsi olmayan aktif dvi donusturuculer mevcut bazı ekran kartlarının yanında veriliyor hatta.
Bu kısımda elimizdeki malzeye gore kurulum cesitlerini anlatacagım.
senaryo 1

Elimizde 2 adet 17″ crt( tuplu )monitor var giris yuvası olarak VGA giris kullanıyor nasıl kurabilirim ?

Eger ekran kartımızda 2 adet DVI cıkıs var ise bunları VGA donusturucu ile baglayıp kurulum yapabiliriz.
Elimizdeki kartta 1 DVI + 1 HDMI + 1 Display port cıkısı var ise burada yapalabilecek sey hdmi to vga tarzı bir donusturucu yada Display port to Vga (Aktif) donusturucu kullanmamız gerekiyor.
Senaryo 2

Elimzide 2 adet 20″ monitor var bunlardan bir tanesinde VGA bir tanesinde DVI var.

Cozum basit cihazları direk oldugu gibi baglayıp kurulum yapılabiir. Eger ekran kartı uzerinde 2 adet DVI yok ise yani 1 tane varsa yine donusturucu kullanarak baglamamız gerekiyor.
Senaryo 3

Elimizde 3 adet 19″ monitor var bunlardan birisinde VGA diger ikisinde DVI var. Elimizdeki kartta eger 2 DVI ve 1 Display Port var ise burada displayportu VGA yada DVI (Aktif Donusturucu) cevirerek baglayabiliriz.
Eger ekran kartımız uzerinde 1 DVI + 1 HDMI +1 Display Port var ise yine display portu VGA + HDMI yada DVI , HDMI da DVI cevirmemiz gerekiyor.
Senaryo 4

Elimizde 3 adet 23″ monitor var hepsinde VGA+DVI+HDMI mevcut.Kartımda 2 adet DVI 1 adet Display port var.Kurulumda butun monitorleri VGA uzerinden bagladım.2 monitor VGA kablo ve DVI donusturucu ile baglandılar.
Diger monitorde VGA kablo ile displayport To VGA donusturucu ile baglandı.
Senaryo 5

Elimizdeki butun monitorlerde sadece DVI yada sadece HDMI var.Bu durumda ekran kartımızın cıkısına gore 2 monitoru DVI yada DVI to HDMI ile, son monitorumuzude displayport to DVI yada displayport to HDMI ile baglayabiliriz.
Senaryo 6

Elimde 3 tane VGA ve DVI girisi olan monitor var.Ekran kartım ise 2 tane. Bu tarz bir kurulmda aktif cevirici olmadan 2 monitoru VGA veya DVI uzerinden bir karta diger monitorude yine VGA veya DVI uzerinden obur karta baglayarak eyefinity kurabilirsiniz.
(Bu secenekte 2 ekran kartı maliyeti vardır) Bu bilgi yanlıs arkadaslar daha dogrusu kısmı olarak yanlıs.Olayın dogrusu su sekilde imis ilk ekran kartı uzerindeki portlar dolmadan ikinci ekran kartına baglasak bile calısmıyor.Bir arkadasımızda bu sorunu gorduk kullanan bir kac kisiye sorduk dogrusunun bu sekilde oldugunu soylediler.Yani once 1. kartımızdaki portlar dolucak sonra 2. karta gecicez.Eger ilk kartımızda sadece 2 adet DVI varsa baskada bir port yoksa ki boyle bir ihtimal cok dusuk daha sonra 2. karttaki porta baglayabiliriz.

NOT: Display port donusturuculerden (aktif) VGA olanı en ucuz iken DVI ve HDMI olanlar cok pahalılar.
İnternette aktif VGA donusturucu 10$ civarı iken DVI ve HDMI donusturuculer kalitesine gore 60$-200$ arasında degismektedir.

NOT: Aktif VGA donusturucuker max. cozunurluk olarak 1920×1200 olarak belirtiliyorken bu modellerde arada blank screen denen bir hata oluyormus bu cozunurlukte.
Oyuzden ozelliklerinde bu cozunurlukte blank screen diye not dusuyorlar sorunsuz calıstıgı max. cozunurluk ise 1920×1080, renk derinligi 10bitdir.
DVI donusturuculerde is biraz daha degisiyor cunku bu donusturuculer 2560×1600 cozunurluge ve 24 bit renk derinlşigine kadar destek veriyorlar.
Ulkemizde cok yok ama amerika ve avrupada insanlar sistemleri 30″ lik monitorlere kurmuslar bu tarz bir monitorde cozunurluk 2560×1600 olacagı için siz VGA donusturucu kullanamazsınız zorunlu olarak DVI donusturucu kullanmanız gerekiyor
cunku VGA da max 1920×1200 verebiliyor.Buda maliyetleri arttıran bir olay.
3 monitor uzeri kurulum ?

Bu secenek birazdaha zengin isi diyebiliriz. Oncelikle 3 uzeri monitorde baglanacak her monitor için ya monitor uzerinde displayport girisi olacak yada her monitor için cevirici alacaksınız(Aktif).
Bir ekran kartında max 6 monitor destegi var Quad crossfire destegi ile 4×6=24 monitor baglayabilirsiniz.

Fiziksel kurulum tamam monitorleri nasıl ayarlıyacagız ?

Ati CCC acıyoruz Desktop Management tıklıyoruz ve monitorlerimiz goruyoruz.
Creating and Arranging tıklıyoruz.
Ortadaki monitorun sag ust kosesindeki oka basıp acılan menuden Display Grup Ordanda Create Grup Diyerek monitorlerimizi grup haline getiriyoruz.
Gelen Pencereden Monitor duzenimizi seciyoruz yatay veya ust uste.Tmm diyerek sonraki menuye geciyoruz.
Bu ekranda monitorlerinizin yerleri farklı olacaktır yukarıda yazan karsında eger dogru degilse Hayır diyerek sonraki asamaya geciyoruz.
Karsınıza gelen ekranda hangi monitorunuz mavi renk ise pencereden onu seciyorsunuz.
Ekranlarımız dogru konuma gelince yukardan tamam diyoruz
Bu ekranda size monitorlerinizin cercevesinden kaynaklanan alanı duzenlemek istermisiniz diye soruyor.Evet diyoruz.